สินค้าบางอย่างมีอายุอยู่ในตลาดแค่พริบตาเดียว ขายได้หนึ่งปีหรือไม่ถึงปีก็จอดสนิท ไม่มีโอกาสกลับมาเกิดใหม่ ถือเป็นสินค้าตายแล้วฝังกลบเลย ขณะที่บางอย่างเกิดเร็วล้ำยุคไปหน่อย เปิดตัวเข้าตลาดครั้งแรกไม่ประสบความสำเร็จ แต่สุดท้ายเมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไป ลองจับมาปัดฝุ่นนำเสนอใหม่ กลับดังได้ดังดีแบบไม่ต้องลุ้นให้เมื่อย แบบนี้เรียกสินค้าคืนชีพครับ ซึ่งเราได้เห็นกันมาเยอะพอสมควร หนึ่งในนั้นที่ผมอยากพูดถึงในวันนี้ก็คือ ไบลธ์ (Blythe) เธอเป็นตุ๊กตาย้อนยุคที่หากใครเดินเข้าร้านกิฟต์ช็อปบ่อยๆ คงคุ้นหน้าคุ้นตากันเป็นอย่างดี สาวไบลธ์เธอดังนะครับ เด็กวัยรุ่นและสาวๆเห็นเธอเป็นต้องร้องอ๋อ เพียงแต่บางคนอาจจะคิดว่าเธอเป็นสินค้าของยุคนี้ อันที่จริง ไบลธ์เป็นสินค้าที่มีอายุกว่า 30 ปีแล้ว

โลกของตุ๊กตา ผู้ชายอาจเข้าไม่ถึง แต่ถ้าพูดกันในแง่สินค้าแบรนด์หนึ่งที่หนังเหนียวยิ่งกว่าบรูซ วิลลิสในภาพยนตร์ Die Hard ผมว่า ตุ๊กตาไบลธ์เป็นสินค้าที่น่าสนใจมากทีเดียว ไบลธ์เหมือนกับ ตุ๊กตาบาร์บี้ที่มีคุณค่า และมูลค่าอยู่ในชื่อของเธอเอง ถือเป็นแบรนด์ที่ขายชื่อได้และทำเงินดีด้วย ตุ๊กตาไบลธ์ รุ่น “วินเทจ” ซึ่งหมายถึงรุ่นที่ผลิตจำหน่ายในปี 1972 สามารถเรียกราคาประมูลบนเว็บไซต์อีเบย์ได้ตัวละกว่า 2,000 ดอลลาร์ หรือประมาณ 76,000 บาท (จากราคาจำหน่ายแค่ตัวละ 35 ดอลลาร์ หรือ 1,300 กว่าบาท) สินค้าเกี่ยวกับไบลธ ์มีนอกเหนือจากตุ๊กตาเป็นตัวๆที่เอาไว้ให้เล่น หรือเอาไว้ให้ชื่นใจ (หมายถึงสะสมนะครับ) ส่วนใหญ่เป็นของใช้สำหรับผู้หญิง เช่น เข็มกลัด กระเป๋าสตางค์ กระเป๋าสะพาย ซองโทรศัพท์มือถือ แผ่นดีวีดี หรือแม้แต่หนังสือรวมภาพตุ๊กตาไบลธ์ในอิริยาบทต่างๆ ตุ๊กตายี่ห้อนี้มีแฟชั่นโชว์ และนิทรรศการจัดแสดงในหลายประเทศ แถมยังมีเว็บไซต์ของตัวเองอีกด้วย เชื่อแล้วยังว่า….เธอดังจริง

ตุ๊กตาไบลธ์ ถือกำเนิดในปี 2515 (ค.ศ. 1972) ผลิตโดยบริษัท เค็นเนอร์ (Kenner) ในสหรัฐอเมริกา โชคร้ายสำหรับเค็นเนอร์ ที่ตุ๊กตาขายไม่ดี เลยผลิตจำหน่ายแค่เพียงปีเดียวก็ยุติการผลิต แต่เป็นโชคดีของผู้มีตุ๊กตาไบลธ์ที่ผลิตในปีนั้นไว้ในครอบครอง เพราะปัจจุบัน นักสะสมตุ๊กตาระดับมืออาชีพ ต่างควานหาตุ๊กตารุ่นนี้กันให้ควั่ก แถมให้ราคาดี ซึ่งจะ”ดีมาก” หรือ “ดีมากๆ” ขึ้นอยู่กับสภาพของตุ๊กตา กล่าวกันว่าราคาซื้อขายทั่วไปจะอยู่ที่ตัวละ 1,000 กว่าดอลลาร์ขึ้นไป ส่วนตุ๊กตาไบลธ์ที่ผลิตใหม่ตั้งแต่ปี 2543 เป็นต้นมา ที่เรียกว่า นีโอ ไบลธ์ (Neo Blythe) เวลาจะขายทอดตลาดก็มักได้ราคาไม่ต่ำไปกว่าราคาที่ซื้อมา เรียกว่ามีไว้ไม่ขาดทุน ยิ่งถ้าเป็นรุ่นที่ผลิตออกมาในจำนวนจำกัด (limited edition) ก็ยิ่งได้ราคาดีเป็นพิเศษ

อย่างที่บอกไว้แต่แรกครับ ว่าไบลธ์เป็นสินค้าที่ล้ำยุคไปหน่อย เลยไม่เวิร์คในปีเปิดตัว ที่ว่าล้ำยุคเพราะเธอมีหัวโต ตัวผอม ความสูง 11.5 นิ้ว เวลากอดก็ไม่ค่อยจะอบอุ่น เรียกว่าเธอเป็นตุ๊กตาที่ไม่โดนใจเด็กผู้หญิงในยุค 30 กว่าปีที่แล้ว แต่ส่วนดีของไบลธ์ คือ ดวงตากลมโตเท่าไข่ห่านที่หลับได้ เปิดได้ แล้วเวลาเธอเปิดเปลือกตาแต่ละครั้ง ลูกตาของเธอจะเปลี่ยนสีได้ถึง 4 สี คือ ฟ้า ส้ม ชมพู เขียว แถมตาดำยังเปลี่ยนตำแหน่งได้ ทำให้เธอดูเหมือนตุ๊กตาที่สามารถเหลือบตามอง บางทีเด็กยุคนั้นอาจจะรู้สึกสยองขวัญนะครับ อันนี้ผมเดาเอา แต่เอาเป็นว่า ยุคนั้นเธอไม่เวิร์ค ผิดกับตอนนี้ ที่มันกลับกลายเป็นคนละเรื่องกันเลยทีเดียว

ผมเองรู้จักตุ๊กตาไบลธ์เป็นครั้งแรกที่ร้านคิโนะคุนิยะครับ เธอเป็นนางแบบหนังสือรวมภาพถ่าย และสมุดโปสการ์ดแบบดึงออกจากเล่มมาเขียนเป็นไปรษณียบัตรได้ แถมยังมีสมุดไดอารี่และอีกจิปาถะ ตอนหลังเห็นเยอะขึ้นๆตามร้านกิฟต์ช็อป หลังจากที่บริษัท ฮาสโบร ผู้ผลิตของเล่นรายใหญ่ของสหรัฐ ซื้อกิจการของบริษัท เค็นเนอร์ ผู้ให้กำเนิดตุ๊กตาไบลธ์ ( ซึ่งตอนนั้นเค็นเนอร์ถูกซื้อกิจการโดยบริษัท ท็องก้า ทอยส์ มาก่อนแล้ว จากนั้นท็องก้า ทอยส์ จึงถูกฮาสโบรซื้ออีกทอด) ฮาสโบรก็ได้สิทธิ์ในการผลิตตุ๊กตาแฟชั่นตาโตตัวนี้มาด้วย บริษัทให้สิทธิ์ในการผลิตตุ๊กตาไบลธ์แก่ผู้ผลิตรับช่วงรายอื่นด้วย ได้แก่ บริษัท ทาคาระ (Takara) ได้รับสิทธิ์ในการผลิตปี 2544 เป็นต้นมา และบริษัท แอชตั้น เดรค (Ashton Drake) ปี 2547

ส่วนบริษัทที่รับหน้าที่บริหาร จัดการลิขสิทธิ์การผลิตสินค้าที่เกี่ยวเนื่องกับตุ๊กตา ไบลธ์ รวมทั้งสิทธิ์ในการนำตุ๊กตาตัวนี้ไปใช้ในงานโฆษณา และการผลิตจำหน่ายในเอเชีย คือ บริษัท ซีดับเบิ้ลยูซี (CWC) ซึ่งตั้งอยู่ที่ญี่ปุ่น บริษัทนี้ยังดูแลการจัดนิทรรศการ และการแสดงแฟชั่นโชว์การกุศลประจำปี ! ของตุ๊กตาไบลธ์ด้วย สาวก…อุ๊บส์..แฟนๆพันธุ์แท้ของแม่หนูตาโต “ไบลธ์” (ซึ่งแต่ละรุ่นมีชื่อเรียกน่ารักๆ เช่น โรซี่ เร้ด ฮอลลี่ วู้ด ซันเดย์ เบสต์ ฯลฯ) เขาจับกลุ่มกันเป็นชุมชนทั้งบนดินและบนเว็บไซต์ จัดทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น ประกวดภาพถ่ายตุ๊กตาไบลธ์ หรือประกวดชุดเสื้อผ้าตุ๊กตา นอกจากนี้ยังมีการโพสต์ภาพตุ๊กตาของตัวเองขึ้นบนเน็ต ทั้งเพื่อโชว์และแลกเปลี่ยนซื้อขายกันเอง คุณๆที่สนใจสามารถเข้าไปเยี่ยมเยือนพวกเขาได้ที่เว็บไซต์ www.blythedoll.com นอกจากนี้ยังมีอีกสองเว็บที่น่าสนใจ คือ www.thisisbythe.com และ www.theblythestore.com ครับ

คุณรู้ไหมว่า

+++ ดีไซเนอร์ที่ร่วมทีมออกแบบตุ๊กตาไบลธ์เมื่อปี 2515 มี 3 คนสังกัดบริษัท มาร์วิน กลาส สตูดิโอ ซึ่งโด่งดังมากในเรื่องการออกแบบของเด็กเล่น รูเบ็น เทอร์เซียน เป็นผู้ออกแบบลูกตา ซึ่งตอนแรกเขาตั้งใจจะใช้กับตุ๊กตาสุนัข ส่วนลำตัวของตุ๊กตา แรกๆทีมงานก็ออกแบบให้ยาวได้สัดส่วนกับหัวที่มีขนาดใหญ่ของตุ๊กตา แต่ปรากฏว่ากล่องใส่มีขนาดสั้น จึงต้องลดสัดส่วนความยาวลำตัวให้บรรจุได้พอดี ตุ๊กตาไบลธ์จึงหัวโตตัวสั้น ดูเหมือนการ์ตูน

+++ ตุ๊กตาไบลธ์สามารถบิดเอวและเข่าได้ เพื่อให้เปลี่ยนชุดได้ง่ายและสามารถโพสต์ท่าเหมือนนางแบบ และเธอก็ได้เป็นนางแบบจริงๆ เมื่อ จิน่า กาแรน (Gina Garan) ผู้ผลิตรายการทีวีและช่างภาพสาว ได้จัดพิมพ์หนังสือรวมภาพถ่ายแฟชั่นตุ๊กตาไบลธ์ออกจำหน่าย เล่มแรกชื่อหนังสือ This is Blythe (พิมพ์ครั้งแรกปีค.ศ. 2000) เป็นภาพชุดตุ๊กตาไบลธ์ในสถานที่ต่างๆ และเล่มล่าสุด Blythe Style เป็นสมุดภาพรวมฮิตตุ๊กตาไบลธ์ในชุดหรูที่ออกแบบโดยดีไซเนอร์ห้องเสื้อดังระดับโลกอย่างปราดา กุชชี่ เวอร์ซาเช่ และวิเวียน เวสต์วูด นอกจากนี้ยังมีโปสการ์ดและโปสเตอร์ภาพตุ๊กตาไบลธ์ออกมาจำหน่ายอีกด้วย

+++ในปี 2543 ไบลธ์ปรากฏตัวในโฆษณาทางทีวีความยาว 15 วินาทีเป็นครั้งแรก โดยเธอเป็นพรีเซ็นเตอร์ในแคมเปญช่วงเทศกาลคริสต์มาสให้กับปาร์โก้ (Parco) ซึ่งเป็นเชนห้างสรรพสินค้าชั้นแนวหน้าของญี่ปุ่น โฆษณาชุดนี้เป็นที่ชื่นชอบอย่างมาก และทำให้ไบลธ์กลายเป็นขวัญใจของสาวๆญี่ปุ่นนับจากนั้นเป็นต้นมา วันแรกที่บริษัท ทาคาระ ผลิตตุ๊กตาไบลธ์รุ่น “ปาร์โก ลิมิเต็ด เอดิชั่น” จำนวน 1,000 ตัว ออกจำหน่าย ปรากฏว่าสินค้าขายเกลี้ยงในเวลาไม่ถึง 1 ชั่วโมง!! +++ นับจากเดือนมิ.ย. 2544 – ก.ค. 2547 มีการผลิตตุ๊กตานีโอ ไบลธ์ ออกมาแล้ว 37 แบบ และพีทิต ไบลธ์ (ขนาดจิ๋ว) 48 แบบ

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 2198 08 มี.ค.-10 มี.ค. 2550